Badanie z analizą CT lub RTG

Badanie z analizą CT lub RTG to wizyta diagnostyczna, podczas której dentysta łączy ocenę kliniczną z interpretacją obrazowania radiologicznego — zdjęcia punktowego, pantomogramu (panoramicznego zdjęcia uzębienia) lub tomografii stożkowej CBCT (cone beam computed tomography). Samo badanie radiologiczne wykonane bez lekarskiej analizy jest obrazem nieprzetłumaczonym na diagnozę — wartość tej wizyty leży właśnie w połączeniu obu elementów. Dentysta identyfikuje zmiany niewidoczne podczas oceny klinicznej: próchnicę stykową ukrytą między zębami, zapalenie tkanek przy wierzchołku korzenia, resorpcję kości, patologię w zatoce szczękowej lub anatomię kanałów korzeniowych istotną dla planowania leczenia.

Wybór między RTG a CBCT zależy od wskazania klinicznego. Pantomogram daje dwuwymiarowy przegląd całego uzębienia i jest wystarczający przy diagnostyce próchnicą, ocenie stanu przyzębia czy przesiewowym badaniu zatok. Tomografia CBCT dostarcza trójwymiarowego obrazu i jest wskazana przy planowaniu wszczepienia implantu — pozwala zmierzyć wysokość i szerokość kości wyrostka z milimetrową dokładnością — a także przy skomplikowanej anatomii kanałów korzeniowych, ocenie torbieli i zmian kostnych oraz diagnostyce zatrzymanych zębów. Dawka promieniowania przy badaniu CBCT jest wyższa niż przy pantomogramie, lecz według wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących CBCT w stomatologii pozostaje na bezpiecznym poziomie porównywalnym z kilkoma dniami naturalnego promieniowania tła. Badanie zlecane jest tylko wtedy, gdy informacja diagnostyczna nie może być uzyskana innymi metodami.

Wynikiem wizyty jest pisemna lub ustna opinia kliniczna wskazująca, jakie leczenie — i w jakiej kolejności — jest wskazane. W przypadku planowania implantu analiza CBCT obejmuje pomiar dostępnej kości i ocenę bliskości struktur anatomicznych: nerwu zębodołowego dolnego lub dna zatoki szczękowej. Taka dokumentacja jest też niezbędna do przygotowania szablonu nawigacyjnego używanego przy wszczepieniu implantu.